Shumica e mbarështuesve të derrave janë të njohur me trajtimin e këtij problemi. Masat ushqimore që kanë rezultuar efektive përfshijnë, ndër të tjera: përdorimin e përzierjeve ushqimore me përmbajtje të reduktuar të proteinës së papërpunuar dhe me kapacitet të ulët lidhës të acideve, shtimin e acideve organike në ushqim, si dhe përdorimin e pre- dhe probiotikëve.

Diarretë që shfaqen në fazën e rritjes pas shkëputjes nga gjiri dhe në fazën e parë të majmërisë shkaktohen në pjesën më të madhe të rasteve nga bakteret E. coli. Pamja tipike është që kafshët e sapo futura në stallë zhvillojnë diarre rreth një deri në dy javë pas futjes. Qëllimi kryesor i masave ushqimore është ulja e pH-së në zorrën e hollë, në mënyrë që bakteret E. coli të mos shumohen. Në shumicën e rasteve, testet e rezistencës tregojnë se antibiotiku Colistin është efektiv dhe mund të administrohet përmes ushqimit. Megjithatë, kohët e fundit shumë fermerë raportojnë gjithnjë e më shpesh raste diarresh që nga pamja klinike ngjajnë me infeksionet nga E. coli, por që nuk reagojnë në mënyrë të kënaqshme ndaj masave të zakonshme terapeutike.

Sqarimi i diagnozës

Një diagnostikim më i detajuar shpesh tregon se shkaktarët realë të diarresë janë bakteret e gjinisë Brachyspira. Këto baktere në formë spirale gjenden kryesisht në zorrën e trashë. Përfaqësuesi më i njohur është Brachyspira hyodysenteriae, shkaktari i dizenterisë së derrave. Megjithatë, kjo sëmundje paraqitet me një tablo klinike krejtësisht të ndryshme, të karakterizuar nga diarre me gjak, feçe me ngjyrë gri-çimento dhe një shkallë të lartë vdekshmërie. Në rastet e përshkruara më sipër janë identifikuar kryesisht specie më pak patogjene të Brachyspira, si Brachyspira pilosicoli, Brachyspira murdochii dhe Brachyspira intermedia. Pamja klinike e kësaj sëmundjeje njihet si diarre spiroketale dhe mund të ngatërrohet lehtësisht me diarretë e shkaktuara nga E. coli gjatë fazës së rritjes pas shkëputjes nga gjiri dhe në fazën e parë të majmërisë.

Studimet dhe përhapja

Një studim i shërbimeve veterinare për shëndetin e derrave në rajonet Nordrhein-Westfalen dhe Niedersachsen analizoi përhapjen e këtyre baktereve, veçanërisht në rajonet Nordrhein (Dr. Harlizius) dhe Weser-Ems (Dr. Baier). Në të njëjtën kohë, 399 ferma në të gjithë Gjermaninë u analizuan nga Universiteti Veterinar i Hannoverit (Prof. Wendt). Rezultatet treguan një prani të konsiderueshme të baktereve të gjinisë Brachyspira në fermat e studiuara. Nëse këta patogjenë janë përgjegjës për diarretë në fermë, strategjitë e fokusuara vetëm ndaj E. coli nuk janë efektive. Acidet ushqimore veprojnë vetëm pjesërisht në zorrën e trashë, ndërsa për trajtim mund të nevojiten antibiotikë të tjerë. Përveç trajtimit, është thelbësore ndërprerja e zinxhirëve të infeksionit brenda fermës, për shembull përmes ndryshimit të çizmeve ndërmjet sektorëve dhe një kontrolli intensiv të brejtësve.

Sfida e diagnostikimit

Vetëm mbi bazën e pamjes klinike mund të vendosen strategji trajtimi të gabuara. Për një diagnozë të saktë është e nevojshme të merren mostra feçesh nga kafshët e dyshuara ose mostra të përbashkëta nga grupe kafshësh. Nuk duhet mbështetur vetëm në një mostër të vetme, pasi patogjenët nuk ekskretohen në mënyrë të vazhdueshme. Metodat diagnostike përfshijnë:

• Mikroskopia me kontrast faze – metodë e shpejtë dhe ekonomike që tregon praninë e spiroketave.
• Testi imunofluorescent – identifikon bakteret e gjinisë Brachyspira, por nuk dallon nëse bëhet fjalë për dizenteri apo diarre spiroketale.
• Kultivimi bakterial – metodë e kushtueshme dhe e gjatë (deri në 17 ditë me test rezistence), por konsiderohet standardi i artë për identifikimin e saktë të specieve.
• Testi PCR – përdoret për të përjashtuar praninë e Brachyspira hyodysenteriae dhe Brachyspira pilosicoli.
• Gjithashtu duhet të merret parasysh prania e patogjenëve të tjerë, si Lawsonia intracellularis (PIA) ose Salmonella.

Trajtimi i synuar

Rastet e diarresë spiroketale në Gjermani janë në rritje, siç tregojnë studimet e institucioneve veterinare dhe universiteteve. Masat e kontrollit duhet të drejtohen specifikisht ndaj patogjenit të identifikuar, ndërsa përzgjedhja e antibiotikut duhet të bazohet gjithmonë në rezultatet e testit të rezistencës. Në të njëjtën kohë, ushqyerja duhet të përshtatet në mënyrë që të mbështesë terapinë. Përmes një kombinimi të masave ushqimore dhe të menaxhimit — si kontrolli i brejtësve, pastrimi dhe dezinfektimi i rregullt (përfshirë edhe zonat e plehut të lëngshëm) — është e mundur që patogjenët të mbahen nën kontroll afatgjatë edhe pa përdorim të vazhdueshëm të antibiotikëve, duke shmangur kështu shfaqjen klinike të sëmundjes dhe humbjet ekonomike.

Rekomandime ushqimore në rastet e dizenterisë dhe diarresë spiroketale

• Shmangia e ndryshimeve të papritura në ushqim
• Ushqim në formë mielli
• Përmbajtja e fibrës së papërpunuar të jetë të paktën 3,5 %, idealisht 4 %
• Ushqyerje me faza të mirëpërcaktuara (balancim i aminoacideve)
• Përdorimi i niseshtesë me tretshmëri të lartë
• Shtimi i enzimave ushqimore
• Përmbajtja e yndyrës jo më shumë se 3,2 %
• Furnizim i mjaftueshëm me ujë. Shpejtësia e rrjedhjes: 700 – 1.200 ml/min